EVEN VOORSTELLEN
Een stem als een megafoon,
een karakter met grenzen.
De tokeh leeft in tropische en subtropische delen van Zuid- en Zuidoost-Azië. Hij klimt tegen stammen, rotsen en gebouwen en rust overdag diep verscholen achter schors of in een donkere spleet. Zodra het donker wordt, gaat hij op jacht en kan vooral het mannetje zijn beroemde roep laten horen.
Met ongeveer 25–35 centimeter is dit een van de grootste gekko’s die regelmatig wordt gehouden. Hij kan 15–20 jaar oud worden. Een tokeh is sterk, snel en territoriaal en beschikt over krachtige kaken. Met rustige, consequente verzorging kan een nakweekdier leren dat zijn verzorger geen bedreiging vormt, maar het blijft in de eerste plaats een indrukwekkend observatiedier voor een ervaren houder.
PAPIEREN BIJ OVERDRACHT
Gekko gecko
Deze soort staat op EU-Bijlage B. Er is voor overdracht binnen Nederland geen EU-certificaat nodig, maar je hoort wel een ingevulde overdrachtsverklaring als bewijs van legale herkomst te krijgen. Bewaar deze bij je CITES-administratie.
Controleer de actuele CITES-status bij RVO ↗HUISVESTING
Een verticale jungle met veilige kieren.
Houd één tokeh per verblijf. Vooral mannetjes kunnen elkaar zwaar verwonden, maar ook een koppel is niet automatisch veilig of stressvrij. Voor één volwassen dier adviseren wij minimaal 60 (L) × 60 (B) × 120 (H) cm. Groter is altijd beter, zolang warmte, vocht en beschutting over de volledige hoogte kloppen.
Een tokeh gebruikt vooral stammen, wanden en stevige takken. Plaats brede kurkplaten tegen de achter- en zijwanden, kurkbuizen, dikke verticale stammen en horizontale rusttakken. Zorg dat hij zich overdag volledig uit het zicht kan terugtrekken zonder dat je hem voor iedere controle hoeft los te trekken.
De bodem
Gebruik een luchtige, vochtvasthoudende bodem van bijvoorbeeld onbemeste aarde, kokosvezel, bladstrooisel en orchideeënschors. In een bioactief verblijf hoort daar een drainagelaag bij. De bodem mag licht vochtig zijn, maar nooit drassig, beschimmeld of zuur ruiken. Gebruik tijdens quarantaine tijdelijk keukenpapier.
De inrichting
Werk met sterke niet-giftige planten, brede bladeren, kurk en takken die het gewicht van een volwassen dier dragen. Bied meerdere verhoogde schuilplaatsen in warme én koelere zones. Controleer iedere kabeldoorvoer: een tokeh is krachtig, snel en verrassend goed in ontsnappen.
Water & vochtcyclus
Richt op ongeveer 60–80% luchtvochtigheid, met een piek na sproeien in de avond en een gedeeltelijke daling gedurende de dag. Goede ventilatie en opdrogende oppervlakken voorkomen stilstaande natte lucht. Bied altijd een schone waterbak aan; veel dieren drinken daarnaast druppels van bladeren en kurk.
LICHT, UVB & KLIMAAT
Warm bovenin, beschut ertussen.
Ook een nachtactieve tokeh gebruikt overdag warmte en lage hoeveelheden UVB wanneer hij gedeeltelijk uit zijn schuilplaats komt. Bouw daarom bovenin een brede warme lichtzone en laat temperatuur en UVI naar beneden en achter het bladerdek afnemen.
Lage bos-UVB
Gebruik een lineaire T5 HO-buis met reflector, bijvoorbeeld Arcadia ProT5 Forest 6% of Zoo Med ReptiSun 5.0 T5 HO, op een afstand die een milde zone maakt. Richt op ongeveer UVI 0,7–1,5 op de hoogste bereikbare rustplek, met UVI 0 in dichte schaduw.
Meet met een Solarmeter 6.5. Gaas, afstand en bladeren veranderen de dosis. Plaats een schuilbuis gedeeltelijk aan de rand van de UV-zone, zodat het dier zelf kan kiezen hoeveel van zijn lichaam licht opvangt.
Warmte van boven
Gebruik één of twee brede witte halogeen-floods boven een dikke zontak, aangesloten op een dimmende thermostaat. De hele romp moet kunnen opwarmen zonder dat één klein punt verbrandt. Meet het oppervlak met een infraroodthermometer en de lucht met digitale sondes.
Als de nacht structureel onder 20 °C komt, gebruik dan een lichtloze keramische warmtelamp of Deep Heat Projector op een passende thermostaat. Gebruik geen rode of blauwe nachtlamp: nacht hoort donker te zijn.
Helder dagritme
Een 6500K-ledbalk, zoals Arcadia JungleDawn, ondersteunt levende planten en maakt dag en nacht duidelijk. Laat daglicht en UVB ongeveer 12 uur branden. Zorg tegelijk voor donkere kurkspleten waarin de tokeh volledig kan rusten.
Meet verticaal
Hang minstens één temperatuursonde bij de warme zontak en één in de koele onderzone. Plaats de hygrometer rond het midden. Meet opnieuw nadat planten zijn gesnoeid, een tak hoger is geplaatst of lampen zijn vervangen.
VOEDING
Een nachtelijke insectenjager.
Tokehgekko’s zijn hoofdzakelijk insectivoor. Bied een brede afwisseling van levende, passend grote ongewervelden aan. Voer jonge dieren vaker; een gezonde volwassene krijgt doorgaans twee tot drie afgemeten maaltijden per week. Gebruik gewicht, staartbasis en algemene lichaamsconditie om porties bij te sturen.
Variatie die beweegt
- Dubia’s en andere geschikte kakkerlakken
- Krekels en sprinkhanen
- Zijderupsen en black soldier fly-larven
- Meelwormen en moriowormen als onderdeel van de variatie
- Wasmotlarven slechts als vette traktatie
Maak het prooidier waardevol
- Voer insecten 24–48 uur vooraf met voedingsrijke groente
- Geef daarnaast een compleet droog insectenvoer
- Bied een veilige vochtbron aan de voedseldieren
- Kies prooien die veilig kunnen worden ingeslikt
- Verwijder achtergebleven insecten na de voeravond
Geen onnodige risico’s
- Geen wilde insecten vanwege gif en parasieten
- Geen levende muizen of andere gewervelde prooien
- Geen pinkies als vast onderdeel van het menu
- Geen grote hoeveelheden vetrijke larven
- Voer nooit met blote vingers bij een felle voedselreactie
DE PUNTJES OP DE I
Calcium, vitamines en UVB vormen één plan.
Bepoeder de meeste insecten dun met zuiver calcium zonder D3 wanneer de UVB aantoonbaar goed is. Gebruik een compleet reptielenmultivitamine volgens het etiket en stem D3 af op de werkelijk gemeten UVB, leeftijd en gezondheid. Meer poeder is niet beter; overdosering kan net zo goed problemen veroorzaken.
Een gezonde tokeh is geen knuffeldier dat alles maar accepteert.
Hij klimt met overtuiging, jaagt razendsnel en communiceert luid en duidelijk waar zijn grens ligt.
GEDRAG & GEZONDHEID
Respecteer de bek én lees het lichaam.
Verplaatsen zonder strijd
Hanteren is alleen nodig voor gezondheid, verhuizing of dierenartszorg. Laat het dier bij voorkeur in een kurkbuis of ruime transparante bak lopen en sluit die veilig af. Pak nooit aan de staart. Handschoenen beschermen beperkt en kunnen juist te grof werken; goede voorbereiding is belangrijker.
Als hij bijt
Trek je hand nooit hard weg en wrik de bek niet open: daardoor beschadigen mens én dier. Ondersteun de tokeh, zet hem op een stabiele ondergrond en wacht rustig tot hij loslaat. Reinig een beet daarna zorgvuldig en neem bij diepe verwondingen contact op met een arts.
Alarmtekens
Afvallen, een dunne staartbasis, slappe kaak, trillingen, kromme ledematen, niet meer kunnen kleven, vastzittende vervelling rond tenen, slijm uit neus of bek, piepend ademen en langdurig niet eten vragen om een reptielkundige dierenarts.
Wildvang & quarantaine
Kies waar mogelijk aantoonbare nakweek. Wildvangdieren dragen vaker parasieten, zijn dikwijls uitgedroogd of beschadigd en kunnen extreem defensief zijn. Houd ieder nieuw dier enkele maanden apart met eigen materialen en laat ontlasting onderzoeken.
VOORDAT DE TOKEH KOMT
De boodschappenlijst.
Richt eerst het volledige verblijf in en laat het minimaal een week proefdraaien. Noteer dag en nacht de temperatuur en vochtcyclus op verschillende hoogtes.
- Stevig verticaal terrarium, minimaal 60 (L) × 60 (B) × 120 (H) cm
- Ontsnappingsveilige deuren en afgesloten kabeldoorvoeren
- Dikke stammen, horizontale takken, kurkplaten en kurkbuizen
- Dichte niet-giftige beplanting en verhoogde schuilplaatsen
- Luchtige vochtvasthoudende bodem en eventueel drainagelaag
- Brede halogeenwarmte op dimmende thermostaat
- Arcadia Forest 6% of vergelijkbare laag gedoseerde T5-UVB
- 6500K-ledbalk voor daglicht en planten
- Digitale thermometers met sondes en digitale hygrometer
- Solarmeter 6.5 en infraroodthermometer
- Sproeier, stevige waterbak en lange voertang
- Gevarieerde insecten, calcium en multivitamine
ONZE REPTIELENARTS
Dierenarts BOB in Baarn.
Wij gaan met onze reptielen naar Dierenarts BOB in Baarn. Bespreek vooraf hoe je een krachtige, defensieve gekko veilig aanlevert en vervoer hem in een afgesloten binnenbak die niet tijdens de rit geopend hoeft te worden.
BRONNEN
← Terug naar alle dieren